Rodzaje bólu

Ból jest rodzajem biologicznego sygnału, który informuje nas o doznaniu urazu, o trwających dolegliwościach i chorobach. Funkcją bólu jest poinformowanie nas o konieczności przedsięwzięcia działań mających na celu ograniczenie lub zniwelowanie skutków uszkodzenia tkanek.

Istnieją różne rodzaje bólu. Dzielimy je ze względu na:

  • lokalizację bólu,
  • przyczynę bólu,
  • czasu trwania bólu,
  • częstotliwość występowania bólu,
  • skojarzenia związane z odczuwaniem bólu.

Warto zapoznać się z wszystkimi aspektami bólu, by zrozumieć informację, jaką ze sobą niesie. Ułatwi to także znalezienie najwłaściwszej metody leczenia bólu i ewentualną konsultację ze specjalistą (lekarzem, farmaceutą czy rehabilitantem).

Czas trwania bólu jest jednym z czynników wyróżniających jego rodzaje.

Gdzie boli: lokalizacja bólu

Ze względu na miejsce występowania wyróżniamy:

  • Ból kostny – najczęściej związany z urazem, u dzieci zaś z intensywnym wzrostem. Ból kostny może być także wywołany przerzutami nowotworowymi do kości. Ten rodzaj bólu nasila się w trakcie ruchu.
  • Nerwobóle – bóle wynikające z uszkodzeń lub podrażnień nerwów obwodowych. Charakterystyczne dla tego bólu jest promieniowanie, uczucie rwania.
  • Ból tkanek miękkich (mięśni, skóry, stawów) – ból tkanek miękkich dotkniętych zmianami, np. stanem zapalnym. Łatwo jest je zlokalizować z dużą dokładnością, ponieważ nasilają się przy dotyku i ruchu.
  • Ból trzewny – wynikający z procesów chorobotwórczych toczących się w obrębie narządów wewnętrznych. Cierpiący na niego pacjenci często określają go jako rozlany i tętniący, ćmiący.
  • Bóle przeniesione – ból powodowany przez jedną dolegliwość promieniujący lub przejawiający się w innych obszarach organizmu. Dzieje się tak na przykład przy zawale serca i chorobie wieńcowej. Ból odczuwany jest nawet w rękach, łopatkach i szczęce.
  • Ból rozlany – trudno go przypisać konkretnej lokalizacji, ponieważ obejmuje duży obszar ciała.

Dlaczego boli: przyczyna bólu

Z biologicznego punktu widzenia istnieje kilka źródeł bólu.

Ból receptorowy to najczęstszy rodzaj bólu; wynika z podrażnienia receptora bólowego, tak zwanego nocyceptora.

Ból neuropatyczny spowodowany jest uszkodzeniem lub podrażnieniem zwojów nerwowych. Do tej kategorii należą bóle fantomowe, czyli bóle odczuwane w amputowanej kończynie. Nawet neutralny bodziec, jak delikatny dotyk, może wywoływać nieprzyjemne doznanie.

Ból psychogenny wynika z podłoża psychicznego; towarzyszy zaburzeniom psychicznym. Pacjenci skarżą się na ból, który nie ma związku z uszkodzeniem czy podrażnieniem tkanek lub nerwów.

Jak długo boli: czas trwania bólu

Bólem stałym nazywamy ból, który przez cały okres trwania utrzymuje się na względnie stałym poziomie.

Gdy natężenie bólu ma charakter zmienny, tzn. nasila się i w krótkim okresie czasu słabnie, następnie znów narasta, mówimy o bólu pulsującym.

Bólem falowym zaś nazywamy ból, który pojawia się, na pewien czas znika całkowicie i powtórnie narasta.

Jak często boli: częstotliwość bólu

Ze względu na częstotliwość występowania, ból może być przewlekły (chroniczny) lub epizodyczny.

Przewlekłym określamy ból, którego częstotliwość lub trwałość przekracza trzy miesiące. Ten rodzaj bólu związany jest z ogromnym dyskomfortem wpływającym na pogorszenie jakości życia w aspekcie fizjologicznym, psychicznym i społecznym. Ból przewlekły jest najczęściej wynikiem choroby przewlekłej, np. nowotworu, artretyzmu czy migreny.

Ból epizodyczny to ten, z którym spotykamy się najczęściej. Jest to np. sporadyczny ból głowy, ból gardła przy infekcji itp.

Jak boli: odczuwanie bólu

Choć wydaje się to sprawą subiektywną, odczuwanie bólu i przypisywane mu właściwości często powtarzają się u różnych pacjentów. Wyróżniamy między innymi:

  • Ból uciskający, dający wrażenie przygniecenia, charakterystycznego dla bólów klatki piersiowej i głowy.
  • Ból rwący, rozdzierający, charakterystyczny np. dla bólu mięśni i bólu menstruacyjnego.
  • Ból szczypiący, piekący, przypominający kontakt ze żrącą lub drażniącą substancją (np. kontakt rany z solą).
  • Ból rozpierający, sprawiający wrażenie narastającego ciśnienia, częsty przy bólach głowy.

Czytaj także:

Dowiedz się więcej o skutecznej walce z bólem

Przejdź do Hello Zdrowie