
Adaptogeny
Adaptogeny to substancje naturalnego pochodzenia zwiększające zdolność organizmu do przystosowywania się. Badania nad ich wpływem na zdrowie są prowadzone od lat czterdziestych w Rosji i Skandynawii, a tradycyjna medycyna chińska wykorzystuje je od tysięcy lat. Pozyskuje się je z niektórych roślin. Najbardziej znaną z nich jest żeń-szeń, ale istnieje wiele innych o równie skutecznym lub nawet silniejszym działaniu. Należy do nich tzw. "golden root" (tłum.:"złoty korzeń", łac. Rhodiola rosea) - roślina rosnąca w chłodnych regionach w Europie Wschodniej i Azji, przede wszystkim w regionach wysokogórskich i w Arktyce. Zawarte w niej rodiolozydy wykazują bezpośredni wpływ na poziomy noradrenaliny, dopaminy i serotoniny w różnych strukturach mózgowia. Wydaje się, że zmniejszają one czułość osi podwzgórze-przysadka (regulującej syntezę kortyzolu) oraz przeciwdziałają, wywołanemu przez stres, zmniejszeniu wydzielania dopaminy i noradrenaliny w mózgu. Być może modulują także syntezę endorfin - naszych własnych poprawiaczy nastroju - zwiększając ich wydzielanie podstawowe. Wszystkie te zmiany mają korzystny wpływ na nastrój.
Wspomaganie zdolności adaptacyjnych mózgu nie będzie w pełni skuteczne jeśli nie będzie aktywne. Oznacza to wyjście naprzeciw złej pogodzie, tak aby możliwie mało wpływała na normalny, zdrowy tryb życia. Warto więc połączyć różne metody walki z meteoropatią. Aby jakąś substancję nazwać adaptogenem musi ona spełniać trzy zasadnicze kryteria:
- wywoływać nieswoistą odpowiedź organizmu polegającą na zwiększeniu odporności na różnorodne stresory: czynniki fizyczne, chemiczne i biologiczne - a zatem substancja zwiększająca zdolność adaptacji tylko do jednego rodzaju stresorów nie może być nazwana adaptogenem.
- mieć wpływ normalizujący na zaburzenia fizjologicznych mechanizmów regulacji niezależnie od kierunku, w którym te mechanizmy zostały zaburzone - czyli substancja, która tylko zwiększa reakcję na uszkadzający bodziec, a nie obniża nadmiernej i nieadekwatnej odpowiedzi również nie jest adaptogenem
- nie wpływać na normalne, prawidłowe funkcjonowanie organizmu z wyjątkiem działań zmierzających do nieswoistego zwiększenia odporności - u osoby w pełni zdrowej i zaadaptowanej do stresu adaptogen wywoła jedynie minimalny pozytywny efekt, a pełnia jego działania ujawni się dopiero u osoby o obniżonej zdolności adaptacyjnej.
Źródło: „Farmacja i Ja”


