Bóle zatok są głównym objawem zapalenia zatok. Lokalizacja bólu zatok zależy od tego, która zatoka zajęta jest procesem zapalnym.
Ból pojawiający się w obrębie czoła, kiedy uciskasz okolicę zatok czołowych, może wskazywać na zajęcia procesem zapalnym zatok czołowych. Infekcja zatok szczękowych może powodować ból górnej szczęki, zębów i bolesność uciskową policzków.
Zatoki sitowe zlokalizowane są blisko kącików wewnętrznych oczu i przewodów łzowych. W związku z tym proces zapalny tych zatok często powoduje obrzęk powiek i tkanek otaczających oczy.
Stres to zjawisko biologiczne, stanowiące reakcję organizmu na nagły lub chroniczny stan zaburzenia równowagi między obciążeniami fizycznymi i psychicznymi, którym jesteśmy poddawani, a zasobami energii, siły i odporności, jakie posiadamy.
Dodatkowym objawem jest ból zlokalizowany pomiędzy oczyma, w miejscu gdzie łączą się ze sobą brwi. Zapalenie zatok sitowych może również objawiać się niedrożnością nosa, bolesność uciskową boków nosa i utratą powonienia.
Chociaż zatoki klinowe (jest tylko jedna zatoka klinowa) są rzadziej zajęte procesem zapalnym, infekcja w tej okolicy może powodować ból, także w odległych narządach np. ból ucha, szyi i głęboki ból w szczycie głowy.
Większość chorych z zapaleniem zatok odczuwa ból w kilku wymienionych lokalizacjach i ich objawy nie wskazują tak jasno, która z zatok zajęta jest procesem zapalnym. Proces zapalny w większości przypadków dotyczy jednocześnie kilku zatok. Izolowane zapalenie jednej tylko zatoki jest najczęściej wynikiem zmian anatomicznych w obrębie tej zatoki lub przejściem procesu zapalnego z okolicznych tkanek (np. zębopochodne zapalenie zatoki szczękowej).
Miejsca odczuwania bólów zatok (wykres 2004 jesień)
Na podstawie badań PBS dla Ibupromu Zatoki 2003 r.
Na podstawie badań PBS dla Ibupromu Zatoki 2003 r.
Z badań przeprowadzonych w 2003 roku wynika, że około 15% badanych cierpi na bóle zatok. U 52% skarżących się na bóle zatok ból wystąpił bezpośrednio po przeziębieniu.
Można przyjąć, że znaczna część przypadków schorzeń zatok jest powikłaniem niewłaściwie leczonej choroby przeziębieniowej.
Charakterystyka bólów zatok
Obecność wodnistego kataru w grupie 30% osób z objawami zapalenia zatok wskazuje wyraźnie na rolę przeziębienia jako czynnika etiologicznego w rozwoju ostrego zapalenia zatok. Wodnisty katar jest bowiem jednym z trzech głównych objawów przeziębienia, czyli ostrej infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych. Występowanie tego objawu (zgłaszane w badaniu ankietowym) u chorych z bólami zatok wskazuje na rolę, jaką pełni infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych w rozwoju ostrego zapalenia zatok.
U większości badanych ból zatokowy utrzymywał się około 3–7 dni i nasilał się przy pochylaniu głowy i podczas wysiłku fizycznego.
U większości badanych ból zatokowy utrzymywał się około 3–7 dni i nasilał się przy pochylaniu głowy i podczas wysiłku fizycznego.
Objawy towarzyszące zapaleniu zatok to przede wszystkim:
- ból w rzucie zatoki objętej procesem zapalnym;
najczęściej występuje w okolicy:
- nasady nosa
- oczodołów
- czołowej
- upośledzenie drożności nosa
- ból zatok nasilający się przy pochylaniu głowy
- wydzielina z nosa
- uczucie rozpierania
- zaburzenia węchu
- stany gorączkowe
- nieprzyjemny zapach z nosa
- uczucie zmęczenia
- ból zębów
- czasem kaszel
- niepokój.
Dolegliwości nasilają się przy:
- schylaniu
- podnoszeniu
- kaszlu
i innych czynnościach zwiększających ciśnienie w zatokach.
najczęściej występuje w okolicy:
- nasady nosa
- oczodołów
- czołowej
- upośledzenie drożności nosa
- ból zatok nasilający się przy pochylaniu głowy
- wydzielina z nosa
- uczucie rozpierania
- zaburzenia węchu
- stany gorączkowe
- nieprzyjemny zapach z nosa
- uczucie zmęczenia
- ból zębów
- czasem kaszel
- niepokój.
Dolegliwości nasilają się przy:
- schylaniu
- podnoszeniu
- kaszlu
i innych czynnościach zwiększających ciśnienie w zatokach.
Objawami zmuszającymi chorego do zgłoszenia się do lekarza jest najczęściej ból twarzy i uczucie rozpierania. Ból może być pierwszym sygnałem, że w obrębie zatok toczy się proces zapalny. Odpowiednio wczesne zastosowanie preparatów udrażniających ujście zatok, działających przeciwzapalnie i przeciwbólowo oraz przeciwgorączkowo, może przywrócić wentylację zatok i powstrzymać postępujący proces zapalny. Jednak jeśli leczenia ww. nie włączymy w pierwszych dniach, a nawet godzinach od wystąpienia dolegliwości bólowych (będących sygnałem toczącego się procesu zapalnego) proces zapalny będzie się rozwijał i konieczne będzie zastosowanie antybiotykoterapii, a nawet interwencji chirurgicznej.


